Wątrobowce (typ Hepaticophyta) obejmują około 6000 gatunków roślin zarodnikowych z dominującym pokoleniem gametofitu, ale ich gametofity niektórych wątrobowców bardzo różnią się od gametofitów mchów. Są często spłaszczone i stanowią płatowatą strukturę zwaną plechą (thallus), niezróżnicowaną na liście, łodygę i korzeń. Plechowata jest np. porostnica wielokształtna . Nazwa „wątrobowce" pochodzi od zewnętrznego podobieństwa płatów plechy do płatów ludzkiej wątroby. Na spodniej stronie plechy tych roślin znajdują się włosowate ryzoidy, które zakotwiczają ją w glebie.

Inne wątrobowce są znane jako wątrobowce liściaste i zewnętrznie przypominają mchy: mają blaszki podobne do liści, "łodygę" i chwytniki zamiast płatowatej plechy. Podobnie jak u większości mchów, u liściastych wątrobowców „liście" są zbudowane z pojedynczej warstwy nie- zróżnicowanych komórek.

Podobnie jak pozostałe mszaki, wątrobowce są małymi, zwykle niepozornymi roślinami, które występują tylko na wilgotnych stanowiskach. W przeciwieństwie do innych roślin, włącznie z mchami i glewikami, wątrobowce nie mają szparek chociaż występujące u niektórych powierzchniowe pory uważa się za analogiczne do aparatów szparkowych.

Wątrobowce rozmnażają się zarówno płciowo, jak i bezpłciowo.Rozmnażanie płciowe jest związane z wykształcaniem archegoniów(rodni) i anterydiów(plemni) na haploidalnym gametoficie. U pewnych wątrobowców gametangia te powstają na łodyżkowatych strukturach określanych jako archegoniofory (z archegoniami) i anterydiofory (z anterydiami).

Cykl życiowy tych roślin jest zasadniczo taki sam jak mchów, chociaż pewne struktury wyglądają zupełnie inaczej. Rozpryskujące się krople deszczu przenoszą komórki plemnikowe do archegoniów, gdzie następuje zapłodnienie. Powstała w wyniku tego zygota rozwija się w wielokomórkowy zarodek, który staje się dojrzałym sporofitem. Sporofit wątrobowców, zwykle poniekąd kulisty, jest zakotwiczony w gametoficie, podobnie jak u mchów. W komórkach sporogennych w puszce sporofitu za¬chodzi mejoza, dając haploidalne zarodniki, z których każdy może rozwinąć się w zielony gametofit i cykl się zamyka.

Wątrobowce rozmnażają się bezpłciowo przez drobne kulki tkanki zwane gemmami (rozmnóżkami), które rozwijają się w talerzykowatych zbiornikach bezpośrednio na piesze wątrobowca. Rozpryskujące się krople deszczu i małe zwierzęta przyczyniają się do rozsiewania rozmnóżek. Gemma na odpowiednim miejscu roz¬rasta się w nową plechę. Formą bezpłciowego rozmnażania wątro-bowców jest także rozgałęzianie i wzrost plechy. Pojedyncze pła¬ty plechy wydłużają się, a po obumarciu łączących je starszych części plechy stają się samodzielnymi roślinami.
© 2012 Paweł Klimek